P60 ipoteka uchun, SA302 agar siz self-employed (oʼzini oʼzi band qilgan) boʼlsangiz, Tax Year Overview SA302 bilan birga. Adashtirsangiz — rad javobi olasiz. Har bir hujjatni va qayerda kerakligini tahlil qilamiz.
Kartochkalar va qoʼllanish matritsasi — hujjatlarni yigʼishdan oldin kerakli ustun bilan solishtiring.
| Holat | P60 | SA302 | TYO | P45 |
|---|---|---|---|---|
| Viza / Spouse (turmush oʻrtogʻi) | ● | ● | — | — |
| Ipoteka PAYE (ish haqidan ushlab qolinadigan soliq) | ● | — | — | — |
| Ipoteka self-emp. (oʼz-oʼzini ish bilan taʼminlovchi) | — | ● | ● | — |
| ILR (doimiy yashash) arizasi | ● | ● | ● | — |
| Ish oʻzgartirish | — | — | — | ● |
| Refund (umumiy qaytarish) | ● | ● | — | — |
P60 ish beruvchi tomonidan har bir soliq yili oxirida beriladi. Bitta hujjat — koʼpchilik PAYE (Pay As You Earn — ish haqidan soliq tutib qolish) holatlari uchun yetarli.
Ish beruvchi P60 ni soliq yilidan keyingi 31 Maygacha berishi shart. Agar 31 May oʼtgan boʼlsa va P60 boʼlmasa — HR ga murojaat qiling. Bu mehnat qonunchiligi buzilishi hisoblanadi.
SA302 — self-employed (oʼzini oʼzi band qilgan) shaxslar uchun ipoteka va viza olishda asosiy hujjat. Soliqqa tortiladigan daromad va qancha soliq toʼlanganligini koʼrsatadi.
SA302 deklaratsiya yuborilgandan keyin faqat 72 soat oʼtgach tizimda paydo boʼladi. Agar SA ni juma kuni topshirgan boʼlsangiz — SA302 dushanba kuni mavjud boʼladi. Ipoteka uchrashuvi vaqtini shuni hisobga olib rejalashtiring.
Koʼpchilik mortgage lenders (ipoteka beruvchilar) va UKVI IKKALA hujjatni talab qiladi: SA302 (nima deklaratsiya qilingan) + Tax Year Overview (nima haqiqatda toʼlangan). Biri ikkinchisiz qabul qilinmaydi.
Family visa (oilaviy viza) uchun moliyaviy dalillarni topshirish Appendix FM-SE (Specified Evidence) bilan tartibga solinadi. Hujjatlar roʼyxati marshrutga bogʼliq — aniq viza turi uchun gov.uk saytida tekshiring.
P45 ni ish beruvchidan ketayotganda olasiz. Usiz keyingi ish beruvchi Emergency Tax (favqulodda soliq) qoʼllaydi — bir necha oygacha ortiqcha yoʼqotishlar.
Agar agentlik orqali ishlasangiz va turli ish beruvchilardagi shartnomalar oʼrtasida oʼtsangiz — agentlik odatda placementlar (joylashtirishlar) oraligʼida P45 bermaydi (Acas tushuntirishiga koʼra). Har bir yangi shartnomada Starter Checklist dan foydalaning.
P45 (yoki Starter Checklist) boʼlmasa, yangi ish beruvchi BR yoki 0T kodini qoʼllaydi — Personal Allowance (soliqsiz limit) hisobga olinmagan holda 20%. £30,000 maoshda bu yiliga ~£2,100 ortiqcha ushlanma.
UK dan ketayotgan va soliq yilining foydalanilmagan qismi uchun soliqni qaytarib olishni xohlaydiganlar uchun forma. Quyida muhim ogohlantirish.
Agar siz allaqachon Self Assessment da boʼlsangiz (masalan, CIS subcontractor yoki sole trader sifatida) — oʼsha soliq yili uchun P85 ni topshirmang. SA return (deklaratsiya) dan foydalaning. Bir yil ichida ham P85, ham SA topshirish HMRC tizimida ziddiyat keltirib chiqaradi.
Oddiy qoida: P85 faqat Self Assessment siz PAYE (ish haqidan soliq tutib qolish) xodimlari uchun.
Mortgage lenders (ipoteka beruvchilar), elchixonalar va UKVI hujjatlarni oldindan maʼlum sabablarga koʼra rad etadi. Roʼyxatni oldindan tekshiring.
2023/24 oʼrniga 2024/25 uchun SA302 soʼralgan. Kreditorlar odatda oxirgi 2–3 yilni talab qiladi. Talablarda aniq yillarni tekshiring.
Deyarli barcha mortgage lenders (ipoteka beruvchilar) ikkala hujjatni talab qiladi. Yolgʼiz SA302 — deyarli kafolatlangan rad javobi.
72 soatlik oyna — SA302 hali shakllanmagan. «Boʼsh» hujjat yoki nollar bilan yuklab olgan boʼlsangiz — bu notoʼgʼri fayl.
HMRC «Aleksandr» deb yozgan, pasportda esa «Alexander». Kreditorlar ismlarning bir xil boʼlishini talab qiladi. Ariza topshirishdan oldin HMRC ga murojaat qilib tuzating.
Skrinshot qabul qilinmaydi — soxtalashtirish oson. HMRC account (hisob) dan yoki akkreditatsiyalangan accountant (buxgalter) dan olingan rasmiy PDF.
Agar yil oʼrtasida ish boshlagan boʼlsangiz — P60 toʼliq boʼlmagan daromadni koʼrsatadi. Baʼzi kreditorlar annualised income (yillik daromad) ni tasdiqlash uchun qoʼshimcha payslips (ish haqi varaqalari) soʼraydi.
